طراحی مناسب یک صفحه کلید
در طراحی یک صفحه کلید باید به ویژگیهای ارگونومیکی آن توجه ویژهای داشت. ارگونومیک عبارت است از به کاربردن اطلاعات علمی در مورد ساختار بدن انسان به منظور طراحی وسایلی متناسب با این ساختار. در انتخاب یک صفحه کلید مناسب، طراحی ارگونومیک آن مهمترین مسئله میباشد. در بازار صفحه کلیدهای متنوعی با انواع برند وجود دارد که هر نوع برای شرایطی خاص طراحی و تولید گردیدهاند در این میان اگر خریداران بدلیل ناآگاهی اقدام به تهیهی صفحه کلید نامناسب نمایند، امکان وارد آمدن خسارات و زیانهایی زیادی وجود دارد که در تعدادی از موارد ممکن است جبران ناپذیر نیز باشند. صفحه کلید مناسب بایستی بصورت کاملا متناسب با ساختار دست طراحی شده باشد بدین صورت که انگشتان کاربر به سادهترین و راحتترین شکل ممکن بر روی کلیدها قرار بگیرد و فشاری بر آنها وارد نشود همچنین محل قرار گیری مچ دست نیز باید مناسب باشد. در صورتی که به انگشتان کاربر و یا مچ دست او فشاری وارد شود، در طولانی مدت این فشار ممکن است آثار زیانباری مانند ایجاد سندرم مچ دست را در پی داشته باشد که فارغ از ایجاد درد شدید، برای درمان هزینههای سرسامآوری را نیز به کاربران تحمیل خواهد کرد. بعنوان مهمترین مسئله و شاخص در هنگام خرید یک صفحه کلید باید به این مسئله توجه داشت. طراحی ارگونومیک از برترین شاخصهایی است که در وسایل مصرفی مانند صندلی، ماوس و صفحه کلید مورد توجه قرار میگیرد. اگر تولید این محصولات با توجه به ساختار بدن انسان صورت نگیرد، موجب ایجاد مشکلات متعددی برای کاربران خواهد شد که حتی ممکن تعدادی از این مشکلات و آثار غیرقابل بازگشت باشند. گیمرها بعنوان دستهای از مخاطبان که بصورت طولانی مدت از این وسایل استفاده میکنند باید طراحی متناسب با ساختار بدن را بعنوان مهمترین معیار خود در انتخاب بویژه انتخاب صفحه کلید در نظر داشته باشند.
محل قرار گیری حروف
محل قرارگیری و چینش حرفها از جمله مواردی است که در نگاه اول شاید مسئلهای مهم بنظر نیاید اما اینگونه نیست. چینش حرفها، چاپ حرفها بر روی کیبورد و همچنین زبانهای مشخص شده بر روی کیبورد از جمله مواردی هستند که در انتخاب محصول باید مورد توجه قرار بگیرند. امروزه صفحه کلیدهایی که 6 حرف ابتدایی آنها از سمت چپ و بالا به ترتیب QWERTY میباشند بعنوان رایجترین صفحه کلیدهای بازار شناخته میشوند البته شاهد حضور کیبوردهایی با چینش حرفهای ABCDE و یا چینش Dvorak نیز میباشیم که طرفداران چندانی ندارند. هرچند تعدادی از بازیهای کامپیوتری قابلیت تنظیم و تعیین نوع چینش حرفها را بر روی صفحه کلید برای کاربران میسر کردهاند اما به منظور پیشگیری از مشکلات و ناهماهنگیهای احتمالی بهتر است در هنگام خرید، اقدام به تهیهی صفحه کلید رایج QWERTY شود. مسئلهی مهم دیگر چاپ حرفها بر روی کیبورد میباشد. کیبوردهایی که حروف بر روی آنها چاپ شده است در طولانی مدت به احتمال زیاد پاک خواهند شد به همین دلیل بهتر است اقدام به خرید و تهیهی کیبوردهایی که حروف بر روی کلیدها حک شدهاند، بنمائید. تقریبا تمامی صفحه کلیدهایی که از نور پس زمینه استفاده میکنند، حروف بصورت حک شده بر روی آنها مشخص شدهاند. حروف زبان فارسی نیز باید بر روی کلیدها قرار گرفته باشند در این مورد هم، بهتر است از صفحه کلیدهایی استفاده شود که حروف این زبان به گونهای حک شده بر روی آنها قرار گرفتهاند. بصورت خلاصهوار براساس این قسمت از مقاله بهترین انتخاب، صفحه کلیدی میباشد که چینش حروف بصورت QWERTY باشد و همچنین زبان فارسی بر روی آن وجود داشته باشد و تمامی حروف بصورت حک شده باشند.
فارغ از سه مسئلهی مطرح شده، باید به ارتفاع کلیدهای کیبورد نیز توجه داشت. البته ارتفاع کلیدها مسئلهای نیست که دقت به آن بدلیل استانداردهایی معین باشد بلکه کاربر باید برطبق سلیقه و عادت خود اقدام کند. ارتفاع کلیدها در لذت بیشتر از بازی تاثیر بسزایی دارند به همین دلیل توصیه میشود کابران حتما به سلیقهی خود در این حیطه توجه داشته باشند.
جنس بدنهی صفحه کلید و توانایی مقابله با گرد و غبار و همچنین مایعات
بیشتر صفحه کلیدهای موجود در بازار از پلاستیک ساخته شدهاند. به همین دلیل در هنگام وارد آمدن فشار و ضربه مانند سقوط به احتمال زیاد آسیب خواهند دید. امروزه کیبوردهایی از جنس آلومینیوم نیز تولید شدهاند که از استحکام و طول عمر مناسبی برخوردارند. البته خریداری محصولاتی با این کیفیت نیازمند هزینهای بیشتر میباشد. بهرصورت در هر دو نوع کیبورد آلومینیومی و کیبورد پلاستیکی، مقاومت در برابر نفوذ گرد و غبار و همچنین مایعات علیالخصوص آب از مسائل مهمی است که باید به آن توجه داشت. نفوذ گرد و غبار به داخل صفحه کلید موجب جرم گرفتن قطعات داخلی میشود که این عمل باعث میگردد که در طولانی مدت کارکرد مناسبی را از کیبورد شاهد نباشیم و به مرور پاسخگویی آن با کندی مواجه شود. همچنین در صورت نفوذ آب به داخل صفحه کلید، اتصالی اتفاق میافتد که در نهایت امکان دارد باعث سوختن کامل کیبورد شود. بصورت خلاصه خریداران در هنگام انتخاب کیبورد باید دقت داشته باشند که برای چه محیطی قصد خرید دارند و احتمال چه نوع آسیبهایی در این محیط برای صفحه کلید وجود دارد. در ادامهی مقاله مبحث انواع کلید را مطرح خواهیم نمود تا خوانندگان گرامی با مفهوم و کارکرد هر نوع از این کلیدها آشنا شوند.

دستههای مختلف کلیدهای کیبورد
یا کلیدهای معمولی یا Membrane : این نوع از کلید گستردگی بسیار زیادی دارند و در انواع مختلفی تولید میشوند. این دسته در انبوهی از کیبوردها مورد استفاده قرار میگیرند البته در گذشت زمان ساختار آنها نیز تا حدودی تغییر کرده و بروز شده است. در دستهی معمولی از کلیدها کارکرد به این صورت است که یک پلاستیک نرم بواسطهی تکهای از کربن پوشیده شده است؛ با فشار دادن دکمه توسط کاربر، کربن که عنصری رسانا است به مدار برخورد کرده و سیگنال حرف و عمل مورد نظر به کامپیوتر منتقل میشود. بدلیل قدمت و همچنین قیمت پائینی که این دسته از کلیدها دارند در انواع کیبوردهای ارزان قیمت و یا کیبوردهایی میانرده از آنها استفاده میشوند. کلیدهای Membrane برای اینکه عمل کنند نیاز دارند تا انتها فشرده شوند. کاربران در هنگام خرید صفحه کلیدهایی که از این نوع کلیدها ساخته شدهاند باید توجه داشته باشند که کیبورد بصورت نرم عمل کرده و این نرمی در تمام سطح آن به مقداری یکسان وجود داشته باشد.
کلیدهای کیبورد مکانیکی: کلیدهای مکانیکی دستهای جدیدی هستند که مورد استفاده وسیع تولیدکنندگان قرار گرفتهاند. خود این کلیدها دارای انواع گوناگونی میباشند اما عملکرد تمامی آنها بصورتی یکسان میباشد به این صورت که یک سوئیچ توسط این کلیدها از یکدیگر جدا شده است و هر بار که کاربر کلید را فشار میدهد امکان متصلشدن دو قسمت سوئیچ فراهم میگردد که در نتیجهی آن سیگنال مورد نظر به سیستم انتقال مییابد. در هر نوع میزان تاخیری که در هنگام فشرده شدن کلید تا هنگامیکه دستور به سیستم منتقل میشود، متفاوت است اما بصورت کلی در تمامی انواع کلیدهای مکانیکی شاهد سرعتی بالاتر نسبت به کلیدهای Membrane میباشیم. اکثر کلیدهای مکانیکی در میانهی مسیر فشرده شدن که معمولا با صدایی شبیه به کلیلک کردن همراه است، اتصال بین سوئیچها را فراهم میکنند و نیازی نیست که کاربر آنها را تا انتها فشرده نماید. براساس آنچه در چند سطر قبل ذکر گردید، کلیدهای مکانیکی انواع گوناگونی دارند که شرکتهای تولید کننده بر اساس سلیقه و مدل طراحی خود و همچنین نیاز و خواستهی کاربران هر مدل را با رنگ بخصوص مورد استفاده قرار میدهند. در صفحه کلیدهایی که مخصوص بازیهای کامپیوتر ساخته میشوند، رویهی معمول استفاده از تمامی انواع کلیدهای مکانیکی میباشد بصورتی که کلیدهایی با دوامیت و کیفیت بیشتر که مدت تاخیر آنها در پائینترین سطح قرار دارد در مکانهایی قرار میگیرند که در طول بازی کاربر بیشتر از آنها استفاده میکند و از سایر انواع کلید در بقیهی مکانها که بیشتر در تایپ کاربرد دارند، استفاده میشود. در مقایسه با کلیدهای معمولی، کاربران باید هزینهی بیشتری برای خرید کیبوردی که از کلید مکانیکی استفاده میکنند بپردازند اما طول عمر بیشتر، کیفیت و سرعت بالاتر قابلیتهایی هستند که این دسته از کلیدها در مقایسه با کلیدهای معمولی در اختیار کاربران قرار میدهند در نتیجه کلیدهای مکانیکی بیشتر در کیبوردهای ردهبالا و یا میانرده کاربرد دارند.
کلیدهای کیبورد اینفرارد: این دسته از کلیدها دارای دو نوع نوری و لیزری میباشند. کلیدهای اینفرارد از سرعت عمل بسیار بالایی بهره میبرند. عملکرد کلیدهای اینفرارد به این گونه میباشد که در زیر هر کلید یک حسگر وجود دارد، نوری بصورت مداوم به این حسگرها تابانده میشود با فشردن کلید، نور مذکور قطع میگردد و به این ترتیب حسگرهای نوری که سرعت تشخیص و دقت بسیار بالایی دارند، سیگنال مرتبط را به سیستم منتقل مینمایند. این کلیدها نیز مانند کلیدهای مکانیکی در طول مسیر اثر خود را برجای خواهند گذاشت و نیازی نیست که کاربر تا انتهای مسیر به فشردن آنها ادامه دهد. کلیدهای نوری بدلیل سرعت بالای خود برای استفاده در صفحه کلیدهای مخصوص بازی بسیار مناسب هستند. البته در مواردی که از کیبورد برای انجام تایپ استفاده میشود نیازی نیست که از این کلیدها استفاده گردد زیرا تفاوت اصلی آنها با بقیهی کلیدهای طراحی شده، سرعت میباشد که در انجام تایپ، اهمیت چندانی ندارد. تایپیستها میتوانند برای رفع نیازهای خود اقدام به خرید کیبوردهایی که از کلیدهای مکانیکی ویژهی تایپ و یا کلیدهای معمولی استفاده میکنند، بنمایند. بصورت کلی در زمینه کیفیت و هزینه، کلیدهای اینفرارد در حالت وسط دو دسته کلید دیگر قرار گرفتهاند.
در حالت کلی برای استفاده از هیچکدام از کلیدهای مذکور محدودیتی را شاهد نیستم، زیرا با وجود تفاوتهایی که با یکدیگر دارند اما در انتها یک عملکرد یکسان را اجرا خواهند نمود. در صفحه کلیدهای مخصوص بازی به منظور کارایی بهتر از کلیدهایی استفاده میشوند که دارای استحکام و طول عمری بالا باشند و از دقت و سرعت مناسبی نیز برخوارد هستند. بیشتر کلیدهایی که ویژگیهای مذکور را دارند در قسمت طرف چپ کیبورد مورد استفاده قرار میگیرند.

چگونگی اتصال کیبورد به سیستم
صفحه کلید از لحاظ نحوهی متصل شدن به سیستم به دو دستهی بیسیم و باسیم تقسیمبندی میشوند. انتخاب هرکدام از این دو نوع بسته به نحوهی استفاده و نیاز کاربر دارد و در حالت کلی اگر در هنگام خرید احتیاط شود، شاهد تفاوتی در کیفیت نخواهیم بود. صفحه کلیدهای بیسیم برای استفاده در لپتاپ و یا سیستمهایی که کاربر از کیس فاصلهی زیادی دارد، گزینهی مناسبی میباشند اما در این هنگام باید به محدودهی کارکرد صفحه کلید و همچنین مسئلهی شارژ نمودن آن توجه داشت. صفحه کلیدهای باسیم اکثرا در سیستمهایی خانگی و اداری که ثابت هستند، کاربرد دارد. در هنگام خرید این دسته از صفحه کلیدها باید به کیفیت سیم و همچنین طول سیم آن، دقت داشت. کیبوردهایی که سیم نازک دارند انتخاب مناسبی برای خرید نمیباشند. دستهای از این سیمها دارای روکشی نخی میباشند که طول عمر آنها را به میزان قابل توجه افزایش میدهد. همچنین طول سیم برای اینکه در هنگام کار با محدودیت مواجه نشوید، اهمیت دارد.
قابلیتهای ویژهی کیبوردهای مخصوص بازی
سوئیچ مکانیکی: این شاخص که در اصطلاح به آن Mechanical Switch نیز میگویند بیانگر رویهای است که در زیر هر کلید در کیبورد تعبیه شده است که به وسیلهی اجرای این رویه شاهد ارسال سیگنال به سیستم میباشم. بعنوان نمونه در کلیدهای معمولی سوئیچ مکانیکی عبارت است از برخورد قطعهی کربنی به قسمتهای الکترونیکی داخل کیبورد که موجب ارسال سیگنال مورد درخواست ما به سیستم میشود. هر کلید که بر روی صفحه کلید قرار گرفته است، رویهی ویژهی خود را برای اجرای دستورالعمل دارد.
نقطهی تحریک: در اصطلاح این شاخص را Actuation Point نیز مینامند. این عبارت بیانگر نقطهای است که در آن کلید عملکرد خود را انجام میدهد. برای روشنتر شدن قضیه به یک مثال توجه کنید. در کلیدهای معمولی کاربر باید تقریبا تا انتها اقدام به فشردن کلید بکند تا شاهد عملکرد آن باشیم اما در کلیدهای مکانیکی امکان دارد فشرده شدن کلید تا میانه نیز، موجب ارسال سیگنال به سیستم گردد؛ این به معنی عمیقتر بودن نقطهی تحریک کلیدهای معمولی در مقایسه با کلیدهای مکانیکی میباشد. در بعضی از صفحه کلیدها شاهد وجود تکههای پلاستیکی مابین دکمه و مدار صفحه میباشیم که به آن پمپ لمسی میگویند.
نیروی تحریک: به این شاخص در اصطلاح انگلیسی Actuation Force میگویند. عبارت مذکور بیان میکند که در هنگام فشردن یک کلید چه مقدار نیرو باید وارد شود تا سیگنال مورد نظر به سیستم ارسال گردد. به هر میزان که نیروی تحریک یک کلید مقدار بیشتری را شامل شود، برای استفادهی مطلوب از آن، کاربر به اعمال فشار و نیروی بیشتری نیاز دارد که در طولانی مدت موجب خستگی بیشتر دستها میشود. البته نیروی تحریک بیشتر به نوع استفاده از صفحه کلید بستگی دارد.
کلیک نرم: معادل انگلیسی این عبارت را Tactile Click میگویند. کلیک نرم شاخصی است که در کلیدهای آبی نسبت به کلیدهای سفید و سبز رواج بیشتری دارد. در واقعا صفحه کلیدهایی که دارای سوئیچ Cherry MX Blue میباشند شاخص کلیک نرم در آنها اهمیت پیدا میکند. هنگامیکه یک کلید فشرده میشود و به نقطهی تحریک میرسد یک حالت بازگشتی و نیرو توسط کلید به دست کاربر وارد میگردد که به کاربر اطلاع میدهد سیگنال مورد نظر توسط کلید به سیستم ارسال شده است. در کلیدهای آبی شاهد این مسئله هستیم که نیروی بازگشتی با میزان صدای بالایی همراه است. بنابراین استفاده از این دسته کلیدها در محیطهای اداری و خانگی مناسب به نظر نمیرسد زیرا مزاحمت زیادی را برای افراد حاضر در محیط ایجاد مینماید.
پمپ نرم: معیار پمپ نرم را Tacticle Bump مینامند. پمپ نرم عبارت است از همان یک تکه پلاستیک قرار گرفته در میان کلید و مدار کیبورد. این شاخص بیشتر در کلیدهای قهوهای رنگ یعنی کلیدهایی که از سوئیچ Cherry MX Brown بهره میبرند، مطرح میگردد. این معیار بیان میکند که در هنگام اعمال نیروی بازگشت توسط کلید به دستان کاربر، شدت این نیرو به چه میزانی میباشد. هرچه شدت این بازگشت کمتر باشد بیانگر نرمتر بودن آن کلید است. معیار Tactile Bump در کییوردهای معمولی، اهمیت چندانی ندارد.
سوئیچهای خطی: اصطلاح انگلیسی معادل این شاخص، Linear Switch میباشد. کلیدهایی که از این دسته از سوئیچها استفاده میکنند، نرمترین نوع سوئیچ میباشند و بخصوص برای کلیدهایی که کاربر بصورت متوالی آنها را میفشارد، بسیار کاربردی هستند.
صفحه کلیدهای Tenkeyless: این دسته از صفحه کلیدها، کلیدهای مربوط به اعداد 1 تا 9 را ندارند به این صورت صفحه کلید کوچکتر میشود و مساحت کمتری را اشغال میکند. این نوع از کیبوردها بخصوص برای کاربرانی که فضایی محدود برای استقرار صفحه کلید دارند، کاربردی میباشند.
پدهای Membrane: اکثریت صفحه کلیدهایی که در بازار وجود دارند، از پدهای Membrane برای این منظور که فشار انگشتان اعمال شود، استفاده میکنند. این پدها نیاز کاربران را به میزان زیادی رفع مینمایند اما ممکن است مشکلاتی را نیز بوجود آورند. مهمترین نقصی که این دسته از صفحه کلیدها دارند، کم نمودن سطح دقت کیبورد و همچنین کاهش واکنشگرایی در هنگام استفاده از یک کلید میباشند. این عملکرد نامناسب پدهای Membrane موجب میشود که احتمال فشرده شده کلید اشتباه توسط کاربر بوجود آید.
کلیدهای Macro Key: تمامی صفحه کلیدهای تولید شده فارغ از تفاوتهایی که در نوع کلیدهای استفاده شده و سایر قابلیتهای جزئی دارند، از یک چهارچوب استاندارد و معین پیروی میکنند. کلیدهای ماکرو کی دستهای از کلیدها هستند که جدا از قالب و چهارچوب استاندارد به صفحه کلید اضافه میگردند تا امکان انجام اعمال بخصوصی را برای کاربر فراهم کنند. بعنوان مثال بر روی تعدادی از کیبوردهای مخصوص بازی شاهد تعبیهی کلیدهایی هستیم که در طول بازی امکان انجام امور خاصی را به کاربر میدهند که در کیبوردهای عادی این قابلیت وجود ندارد.
شاخص Polling Rate: این شاخص بیانگر مدت زمانی است که طول میکشد تا درگاه USB اقدام به بررسی مجدد اطلاعات دریافت شده از صفحه کلید مینماید. بعنوان مثال کیبوردی که دارای سرعت دریافت هزار هرتز میباشد بیانگر این مفهوم است که به ازای هر یک میلیثانیهای که سپری میشود، پورت USB یک بار اقدام به بررسی مجدد اطلاعات دریافتی از صفحه کلید و انتقال اطلاعات جدید به سیستم مینماید.